Dinsdag 17 maart organiseert de Historische Kring aansluitend aan de Algemene Ledenvergadering een lezing over Middeleeuwse abdijen en kloosters in Altena. Spreker is Bas van Andel, schriiver van talloze publicaties en wetenswaardigheden over Altena.
De Algemene Leden vergadering en lezing vinden plaats in ’t Dijkhuis, Kerkstraat 4 in Giessen
aanvang Algemene Ledenvergadering is 19:30u, (inloop vanaf 19:00u)
Aanvang lezing is aansluitend aan de ledenvergadering.
Niet-leden zijn welkom voor de lezing en betalen €5,-
Altena kent een vrij onbekende geschiedenis met middeleeuwse abdijen en kloosters. Tastbare herinneringen aan deze katholieke instellingen zijn schaars. We kennen nog namen als de Munnikenhof en de relatie van Aalburg met de abdij van Sint-Truiden. In Werkendam herinneren de Floreffe- en Postelstraat aan een religieus verleden. Maar verder?
Concrete sporen zijn nauwelijks zichtbaar. Hier en daar is nog een middeleeuwse muur van een uithof aan te wijzen. In Woudrichem staan twee gebouwen op de plek waar ooit een klooster gevestigd was. Veel meer is er ogenschijnlijk niet. Zelfs de literatuur over dit onderwerp is beperkt. Toch blijkt achter die schijnbare stilte een rijke geschiedenis schuil te gaan.
Meer dan vijftien religieuze instellingen
Bas van Andel besloot dit onderbelichte onderwerp systematisch te onderzoeken. Zijn speurtocht leidde tot een verrassende uitkomst: meer dan vijftien abdijen en kloosters bleken in Altena bezit te hebben gehad. Het ging om kloosters, uithoven, boerderijen en losse landerijen. En het is niet uitgesloten dat dit overzicht nog onvolledig is.
Al vóór het jaar 1000 hadden abdijen uit het huidige België en Duitsland bezittingen in de streek. Later volgden ook instellingen uit de Noordelijke Nederlanden, die hier gronden verwierven en uithoven stichtten.
Waarom Altena?
Wat trok deze religieuze instellingen naar Altena? Wat deden zij hier precies?
Hoe verhielden de bewoners van de uithoven zich tot dorpelingen, tot wereldlijke heren en tot andere kloosters?
Hoe omvangrijk was het religieuze grondbezit in de streek?
En hoe moeten wij — met onze hedendaagse blik — de verwerving van zoveel grond beoordelen?
De lezing gaat daarmee over veel meer dan alleen de vraag welke orde waar grond bezat. Zij verkent de activiteiten, invloed en onderlinge verhoudingen van religieuze instellingen in de middeleeuwen. Daarbij komen ook anekdotes uit de schaarse bronnen aan bod — soms verrassend, soms met een glimlach.
Deze lezing biedt een brede verkenning van een belangrijk maar onderbelicht aspect van Altena’s middeleeuwse geschiedenis. Zij laat zien dat de streek veel sterker verweven was met internationale religieuze netwerken dan op het eerste gezicht zichtbaar is.