Op dinsdag 9 december 2025 organiseert de Historische Kring “het Oude Land van Heusden en Altena” in samenwerking met Archeologische Vereniging “Archeo-Altena” een lezing met als thema “Geschiedenis van het Oude Maasje en het graven van de Bergsche Maas”. De lezing wordt verzorgd door Gien van Wijk.
Het Land van Heusden en Altena is een streek waar water altijd de hoofdrol heeft gespeeld. De Waal en de Maas bepaalden eeuwenlang het landschap. Die natuurlijke dynamiek vormde de basis voor de stroomruggen waarop dorpen als Herpt, Oudheusden, Doeveren, Meeuwen en Eethen al vroeg in de middeleeuwen ontstonden. Ten zuiden van deze verhogingen lagen brede veenmoerassen. Tussen circa 1100 en 1500 werden deze gebieden ontgonnen, en het gewonnen veen vond als turf zijn weg naar de steden in Holland en Brabant. Het Oude Maasje speelde een belangrijke rol in dit economische netwerk: turfvaarten en kleinere waterwegen sloten erop aan, waardoor de streek kon floreren.
Maar het Oude Maasje kent ook een dramatische geschiedenis. De Sint-Elisabethsvloed van 1421–1424 verwoestte de middeleeuwse Maasloop, die door eerdere afdammingen al tot een binnenwater was geworden. Wat overbleef, ging op in het ruige nieuwe landschap van de Biesbosch. In de eeuwen daarna kreeg het Oude Maasje verschillende functies: als afwateringskanaal voor polders, maar ook als strategisch middel bij inundaties in tijden van oorlog. Ondanks deze nuttige rollen bleef het gebied kwetsbaar. De dorpen werden in de 18e en 19e eeuw meermaals getroffen door zware dijkdoorbraken, met grote schade voor bewoners en landbouwgronden.
Pas met het graven van de Bergsche Maas (1883–1904) en het Drongelens Kanaal kwam er een einde aan de eeuwenlange strijd tegen het water. Deze grootschalige waterbouwkundige werken vormden de basis voor het veilige en vruchtbare rivierenlandschap dat we vandaag kennen.Water, dijken en doorbraken bepaalden eeuwenlang het leven in onze streek. Met de aanleg van de Bergsche Maas (1887–1904) kwam daarin voorgoed verandering. Een nieuwe rivier werd letterlijk uit de grond gegraven – met schop, kruiwagen en paard, in een tijd zonder moderne machines.
Locatie: Fort Giessen Giessensesteeg, 2 4283 HP Giessen
Aanvang: 20.00 uur (inloop vanaf 19.30 uur)
Toegang: gratis voor leden, € 5,00 voor niet-leden