Op dinsdag 21 april organiseert de Historische Kring een lezing in Dorpshuis Teratina in Eethen. Spreker is Hans van den Broek, arts uit Deurne, die zich al meer dan 25 jaar verdiept in de ziekten en kwalen waarmee onze voorouders te maken hadden.
Ziekten van vroeger
In zijn lezing Koorts en Honger laat Van den Broek zien dat ziekte en sterfte in vroeger eeuwen vooral werden veroorzaakt door infectieziekten en slechte of onvoldoende voeding. In oude bronnen komen tal van besmettelijke ziekten voor die wij tegenwoordig in Nederland nauwelijks meer kennen.
Denk aan lepra (melaatsheid), de pest of de rode loop (bacillaire dysenterie). Opmerkelijk is dat veel van deze ziekten nog voortleven in onze taal, bijvoorbeeld in scheldwoorden als “krijg de klere”, “teringzooi” of “krijg de pleuris”. Ook voeding speelde een grote rol. Het voedsel was vaak eenzijdig — met veel rogge en boekweit en weinig vlees — en bevatte weinig vitamines. Daardoor kwamen ziekten voor als krop (door jodiumgebrek), scheurbuik en de Engelse ziekte.
Genezen volgens oude inzichten
De behandeling van ziekten was gebaseerd op ideeën die tegenwoordig vreemd aandoen. Van den Broek laat zien dat veel van deze methoden zijn onder te brengen in wat hij de “zeven S-jes” noemt, waaronder de sappenleer, de signatuurleer, religieuze praktijken en magische opvattingen. In de praktijk leidde dat tot behandelingen zoals aderlaten, het gebruik van bloedzuigers, braak- en laxeermiddelen, zweetkuren en allerlei pleisters en smeersels.
Chirurgijn en medicijndokter
Daarnaast gaat de lezing in op de medische beroepsgroepen van vroeger. De chirurgijn behandelde vooral uitwendige klachten: hij zette botbreuken, voerde aderlatingen uit en maakte zalven en middelen tegen allerlei kwalen. De medicinedokter had een universitaire opleiding en gaf vooral advies. Hij stelde diagnoses — soms door urine te bekijken, ruiken of zelfs proeven — en gaf opdrachten die de chirurgijn vervolgens uitvoerde. Met tal van voorbeelden uit historische bronnen schetst Hans van den Broek een levendig beeld van de medische wereld waarin onze voorouders leefden.
Praktische informatie
Datum: dinsdag 21 april
Locatie: Dorpshuis Teratina, Eethen
Aanvang: 20.00 uur
Inloop: vanaf 19.30 uur